Wat zijn genitale wratten (condylomen)?
Genitale wratten, medisch condylomata acuminata, zijn goedaardige huidgroeisels in het genitale gebied en rond de anus. Ze worden veroorzaakt door een infectie met het humaan papillomavirus (HPV). Er zijn meer dan honderd typen HPV bekend; het grootste deel van de genitale wratten wordt veroorzaakt door de typen HPV 6 en 11, die als laagrisicotypen gelden.
HPV is wereldwijd de meest voorkomende seksueel overdraagbare infectie en de meeste seksueel actieve mensen komen op enig moment in hun leven met dit virus in aanraking. De meeste infecties worden zonder klachten door het afweersysteem opgeruimd; bij een deel ontstaan wratten. Genitale wratten zijn een veelvoorkomende, behandelbare aandoening en geen reden voor schaamte. Het onderzoek en het gesprek zijn vertrouwelijk.
Hoe worden ze overgedragen?
- HPV wordt overgedragen via huid- en slijmvliescontact tijdens seksueel contact. Naast vaginale, anale en orale seks kan ook nauw genitaal contact zonder penetratie tot besmetting leiden.
- Ook zonder zichtbare wratten kan het virus worden gedragen en overgedragen.
- Besmetting via voorwerpen zoals handdoeken of een toiletbril is zeer zeldzaam.
- Overdracht van moeder op baby tijdens de bevalling is zeldzaam, maar mogelijk.
Incubatietijd
De tijd tussen het contact met het virus en het ontstaan van wratten bedraagt meestal enkele weken tot enkele maanden, soms nog langer. Daarom is het vaak niet mogelijk om met zekerheid te zeggen bij welk contact de besmetting heeft plaatsgevonden. Als in een langdurige relatie een wrat ontstaat, betekent dat niet per se dat er een nieuw contact is geweest.
Klachten en uiterlijk
Genitale wratten kunnen er zo uitzien:
- Kleine, huidkleurige, roze of donkerdere bultjes
- Bloemkoolachtige uitstulpingen die naast elkaar liggen
- Vlakke, licht verheven plekjes
- Eén of meerdere, soms in groepjes
Bij mannen komen ze het vaakst voor op de schacht van de penis, de eikel, de voorhuid, de balzak, de liezen en rond de anus. Zelden zitten ze in de plasopening; dan kan de straal gaan sproeien of kan er bloed bij het plassen zijn. Wratten doen meestal geen pijn, maar kunnen jeuk, een branderig gevoel, irritatie en licht bloeden veroorzaken.
Aandoeningen die op wratten kunnen lijken
Niet elk bultje in het genitale gebied is een wrat. De volgende aandoeningen worden vaak met wratten verward en veroorzaken onnodige ongerustheid:
- Parelsnoerpapels (pearly penile papules): kleine, huidkleurige bultjes die in een rij langs de rand van de eikel liggen. Dit is een normale anatomische variatie, niet besmettelijk en vraagt geen behandeling.
- Fordyce-vlekjes: kleine geel-witte puntjes op de huid van de penis en de balzak; het zijn talgkliertjes en ze zijn onschuldig.
- Molluscum contagiosum (waterwratten): een andere virale huidinfectie met glanzende bultjes met een klein putje in het midden.
- Haarzakjesontsteking en kleine huidcysten
Daarom is het verstandig om bij een bultje in het genitale gebied een arts te raadplegen, in plaats van het te vergelijken met afbeeldingen op internet. Zelf aangebrachte wrattenmiddelen of bijtende stoffen kunnen leiden tot een verkeerde diagnose en tot huidschade.
Hoe wordt de diagnose gesteld?
De diagnose wordt meestal bij lichamelijk onderzoek gesteld; het typische uiterlijk van de wratten is meestal voldoende. In de volgende situaties kan een biopt (klein stukje weefsel) nodig zijn:
- Een atypisch uiterlijk of een twijfelachtige diagnose
- Een donkere, verharde, open of bloedende plek
- Geen reactie op behandeling of verslechtering tijdens de behandeling
- Patiënten met een verminderde afweer
Bij een vermoeden van een wrat in de plasopening kan de plasbuis met een dunne camera worden bekeken. Zo nodig kan ook een test op andere seksueel overdraagbare infecties worden aangeraden.
Partners
Wie de diagnose genitale wratten krijgt, wordt aangeraden ook de partner te laten onderzoeken. Het is belangrijk dat vrouwelijke partners een gynaecoloog raadplegen en blijven deelnemen aan het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Het wordt aangeraden geen seks te hebben tot de wratten volledig genezen zijn, of in elk geval een condoom te gebruiken.
Behandelmogelijkheden
Het doel van de behandeling is de zichtbare wratten te verwijderen en de klachten te verhelpen. De methode wordt na onderzoek individueel bepaald, afhankelijk van het aantal, de grootte en de plaats van de wratten, uw voorkeur en eerdere behandelingen. Soms worden meerdere methoden gecombineerd.
Crèmes (lokale behandeling)
Bepaalde crèmes of oplossingen die de arts geschikt vindt, worden voorgeschreven om thuis volgens een vast schema aan te brengen. Deze middelen beschadigen het wratweefsel direct of versterken de afweerreactie van de huid. Het effect wordt binnen enkele weken zichtbaar; roodheid, een branderig gevoel en irritatie op de plaats van aanbrengen komen vaak voor. Sommige crèmes mogen niet tijdens de zwangerschap worden gebruikt. Gebruik deze middelen niet zonder advies van een arts en vervang ze niet door wrattenmiddelen die niet voor het genitale gebied bedoeld zijn.
Cryotherapie (bevriezen)
Het wratweefsel wordt met vloeibare stikstof bevroren en vernietigd. Dit kan in de spreekkamer worden gedaan, meestal zonder verdoving. Er kunnen meerdere behandelingen met enkele weken tussenpauze nodig zijn. Na de behandeling kunnen roodheid, blaarvorming en lichte pijn optreden.
Elektrocoagulatie en laserablatie (wegbranden)
De wratten worden met een elektrische coagulator of laserenergie weggebrand. Dit gebeurt onder plaatselijke verdoving; bij veel wratten of een groot gebied kan anesthesie nodig zijn. Tijdens één behandeling kunnen veel wratten worden verwijderd. Het herstel duurt meestal enkele weken.
Chirurgisch verwijderen (excisie)
De wratten worden onder plaatselijke verdoving chirurgisch weggesneden. Dit wordt vooral gekozen bij grote wratten, groepjes wratten of plekken die een biopt nodig hebben, en maakt pathologisch onderzoek van het weefsel mogelijk.
Na de behandeling en terugkeer van wratten
Na de behandeling wordt aangeraden het gebied schoon en droog te houden, de door de arts geadviseerde verzorging toe te passen en geen seks te hebben tot de wondjes genezen zijn.
Genitale wratten hebben de neiging terug te komen. Behandelingen verwijderen de zichtbare wratten, maar het virus kan nog een tijd in de omliggende, gezond uitziende huid aanwezig blijven. Nieuwe wratten ontstaan het vaakst in de eerste maanden na de behandeling. Daarom vindt enkele weken tot enkele maanden na de behandeling een controle plaats en worden nieuwe wratten vroeg behandeld. Na verloop van tijd krijgt het afweersysteem het virus bij de meeste mensen onder controle.
Genitale wratten tijdens de zwangerschap
Tijdens de zwangerschap kunnen wratten door veranderingen in het afweersysteem groter worden of in aantal toenemen. Sommige crèmes mogen tijdens de zwangerschap niet worden gebruikt; in deze periode gaat de voorkeur uit naar methoden zoals bevriezen, wegbranden of chirurgisch verwijderen, en wordt de behandeling samen met de gynaecoloog gepland. Het wordt aangeraden dat ook de mannelijke partner zich laat onderzoeken.
Risico’s
Afhankelijk van de methode kunnen op de behandelde plek tijdelijke pijn, een branderig gevoel, roodheid, blaarvorming, een infectie, verkleuring en zelden littekens optreden. Deze mogelijke bijwerkingen worden vóór de behandeling met u besproken.
Preventie: HPV-vaccinatie en condoom
- De HPV-vaccinatie is effectief in het voorkomen van nieuwe infecties met de HPV-typen in het vaccin; er zijn vaccins die ook de typen bevatten die genitale wratten veroorzaken. De vaccinatie is het meest effectief vóórdat iemand seksueel actief wordt. Het vaccin behandelt bestaande wratten niet. Voor welke leeftijden en groepen de vaccinatie wordt aangeraden, bespreekt u met uw arts op basis van de actuele adviezen van de gezondheidsautoriteiten in uw land.
- Een condoom verkleint de kans op besmetting, maar geeft geen volledige bescherming, omdat HPV ook kan worden overgedragen via gebieden die niet door het condoom worden bedekt.
- Laat u bij een nieuwe wrat of een verdachte plek vroeg onderzoeken; dat helpt de keten van besmetting te doorbreken.
Er zijn verschillende onderzoeken naar het verband tussen besnijdenis en HPV, maar besnijdenis op zich mag niet als beschermingsmethode worden gezien.
Behandeling in Bursa, Turkije
Op. Dr. Mücahit Kabar studeerde geneeskunde aan de Medische Faculteit van de Uludağ Universiteit en volgde zijn opleiding tot uroloog in het Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi (Ankara Training and Research Hospital). In Bursa (Nilüfer) onderzoekt hij mannen met genitale wratten met inachtneming van vertrouwelijkheid en plant hij de behandeling samen met de patiënt, in twee ziekenhuizen: op werkdagen van 08:30 tot 12:00 uur in het Özel Medicabil Nilüfer Hastanesi (+90 444 8 112) en van 13:00 tot 17:00 uur in het Özel Jimer Hastanesi (+90 444 45 67).
Het consult vindt plaats in het Engels of Turks. De internationale patiëntenafdelingen van de ziekenhuizen, die beschikken over de Turkse vergunning voor zorgtoerisme, kunnen helpen met een tolk, vervoer vanaf de luchthaven en accommodatie. Omdat soms meerdere behandelingen en een controle nodig zijn, wordt de planning vooraf besproken. Het tijdstip van het consult spreekt u vóór uw reis af via de online afsprakenpagina of de afsprakenlijn van het ziekenhuis (Özel Medicabil Nilüfer Hastanesi op werkdagen van 08:30 tot 12:00 uur, +90 444 8 112; Özel Jimer Hastanesi van 13:00 tot 17:00 uur, +90 444 45 67); voor vragen kunt u WhatsApp (+90 541 622 54 82) gebruiken. Meer informatie vindt u op de pagina voor internationale patiënten en de contactpagina.
