Genital siğil (kondilom) nedir?
Genital siğiller ya da tıbbi adıyla kondiloma akuminata, genital bölge ve anüs çevresinde görülen iyi huylu deri büyümeleridir. Nedeni insan papilloma virüsü (HPV) enfeksiyonudur. HPV’nin yüzden fazla tipi bilinmektedir; genital siğillerin büyük çoğunluğundan düşük riskli kabul edilen HPV 6 ve 11 tipleri sorumludur.
HPV dünyada en sık görülen cinsel yolla bulaşan enfeksiyondur ve cinsel olarak aktif kişilerin çoğu hayatlarının bir döneminde bu virüsle karşılaşır. Enfeksiyonların büyük bölümü belirti vermeden bağışıklık sistemi tarafından temizlenir; bir kısmında ise siğiller ortaya çıkar. Genital siğil yaygın, tedavi edilebilir bir durumdur ve utanılacak bir hastalık olarak görülmemelidir. Muayene ve görüşme gizlilik içinde yapılır.
Nasıl bulaşır?
- HPV, cinsel temas sırasında deri ve mukoza teması ile bulaşır. Vajinal, anal ve oral ilişkinin yanı sıra penetrasyon olmadan yakın genital temas da bulaşmaya yol açabilir.
- Görünür siğil olmasa bile virüs taşınabilir ve bulaşabilir.
- Havlu, klozet gibi eşyalarla bulaşma oldukça nadirdir.
- Doğum sırasında anneden bebeğe geçiş nadir de olsa mümkündür.
Kuluçka süresi
Virüsle karşılaşma ile siğillerin ortaya çıkması arasındaki süre genellikle birkaç hafta ile birkaç ay arasındadır; bazen daha da uzun olabilir. Bu nedenle siğilin hangi temastan kaynaklandığını net olarak belirlemek çoğu zaman mümkün değildir. Uzun süreli bir ilişkide siğil ortaya çıkması, mutlaka yeni bir temas olduğu anlamına gelmez.
Belirtiler ve görünüm
Genital siğiller şu şekillerde görülebilir:
- Ten renginde, pembe ya da daha koyu renkli, küçük kabarıklıklar
- Karnabahar görünümünde, yan yana gelmiş çıkıntılar
- Düz, hafif kabarık lekeler
- Tek ya da çok sayıda, bazen kümeler halinde
Erkeklerde en sık penis gövdesi, penis başı, sünnet derisi, testis torbası, kasık ve anüs çevresinde görülür. Nadiren idrar deliğinin içinde de bulunabilir; bu durumda idrar akımında saçılma veya kanama olabilir. Siğiller genellikle ağrı yapmaz, ancak kaşıntı, yanma, tahriş ve hafif kanamaya yol açabilir.
Siğille karıştırılabilen durumlar
Genital bölgede fark edilen her kabarıklık siğil değildir. Aşağıdaki durumlar sıklıkla siğille karıştırılır ve gereksiz kaygıya yol açar:
- İnci papülleri (pearly penil papüller): Penis başının kenarında sıra halinde dizilen, küçük, ten renginde kabarıklıklardır. Normal bir anatomik varyasyondur, bulaşıcı değildir ve tedavi gerektirmez.
- Fordyce lekeleri: Penis ve testis torbası derisinde görülen küçük, sarımsı-beyaz noktalardır; yağ bezleridir ve zararsızdır.
- Molluskum kontagiozum: Ortası hafif çukur, parlak kabarıklıklarla seyreden farklı bir viral deri enfeksiyonudur.
- Kıl kökü iltihabı ve küçük deri kistleri
Bu nedenle genital bölgede bir kabarıklık fark edildiğinde, internette görsellerle karşılaştırmak yerine muayene olmak en doğru yaklaşımdır. Kendi kendine uygulanan siğil ilaçları ya da yakıcı maddeler hem yanlış tanıya hem de ciltte hasara yol açabilir.
Tanı nasıl konur?
Tanı çoğunlukla muayene ile konur; siğillerin tipik görünümü tanı için genellikle yeterlidir. Şu durumlarda biyopsi (küçük doku örneği) gerekebilir:
- Görünümün tipik olmaması veya tanının şüpheli olması
- Lezyonun koyu renkli, sertleşmiş, yaralı veya kanamalı olması
- Tedaviye yanıt alınamaması ya da tedavi sırasında kötüleşme
- Bağışıklık sistemi baskılanmış hastalar
İdrar deliği içinde siğil şüphesi varsa idrar kanalı ince bir kamerayla incelenebilir. Gerekli görülen durumlarda diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar için de test önerilebilir.
Partnerler
Genital siğil tanısı alan kişinin partnerinin de muayene olması önerilir. Kadın partnerlerin kadın doğum uzmanına başvurması ve rahim ağzı (serviks) kanseri taramalarını ulusal tarama programına uygun şekilde sürdürmesi önemlidir. Siğiller tamamen iyileşene kadar cinsel ilişkiden kaçınılması ya da en azından kondom kullanılması önerilir.
Tedavi seçenekleri
Tedavinin amacı görünen siğilleri ortadan kaldırmak ve şikâyetleri gidermektir. Yöntem; siğillerin sayısına, büyüklüğüne, yerine, hastanın tercihine ve daha önce uygulanan tedavilere göre muayene sonrası kişiye özel belirlenir. Bazen birden fazla yöntem birlikte kullanılır.
Kremler (topikal tedavi)
Hekimin uygun gördüğü bazı kremler veya solüsyonlar, hastanın evde belirli bir takvime göre uygulayacağı şekilde reçete edilir. Bu ilaçlar ya siğil dokusunu doğrudan hasara uğratır ya da cildin bağışıklık yanıtını güçlendirir. Etkisi birkaç hafta içinde ortaya çıkar; uygulama bölgesinde kızarıklık, yanma ve tahriş sık görülür. Bazı kremler gebelikte kullanılmaz. Bu ilaçlar hekim önerisi olmadan ve genital bölge dışındaki siğil ürünleriyle değiştirilerek kullanılmamalıdır.
Kriyoterapi (dondurma)
Sıvı azot ile siğil dokusu dondurularak yok edilir. Muayenehane koşullarında, çoğunlukla anestezi gerektirmeden uygulanabilir. Birkaç hafta arayla birden fazla seans gerekebilir. İşlemden sonra bölgede kızarıklık, su toplaması ve hafif ağrı olabilir.
Koterizasyon ve lazer ablasyon (yakma)
Siğiller elektrikli koter veya lazer enerjisiyle yakılarak ortadan kaldırılır. Lokal anestezi altında yapılır; çok sayıda ya da geniş alanı kaplayan siğillerde anestezi gerekebilir. Tek seansta çok sayıda siğil temizlenebilir. İyileşme genellikle birkaç hafta sürer.
Cerrahi çıkarma (eksizyon)
Siğiller lokal anestezi altında cerrahi olarak kesilerek çıkarılır. Özellikle büyük, kümelenmiş veya biyopsi gerektiren lezyonlarda tercih edilir ve dokunun patolojik incelemesine olanak tanır.
Tedavi sonrası ve tekrarlama
Tedaviden sonra bölgenin temiz ve kuru tutulması, hekimin önerdiği bakımın uygulanması ve yaralar iyileşene kadar cinsel ilişkiden kaçınılması önerilir.
Genital siğillerin tekrarlama eğilimi vardır. Tedaviler görünen siğilleri ortadan kaldırır, ancak virüs çevredeki sağlıklı görünen deride bir süre daha kalabilir. Yeni siğiller en sık tedaviyi izleyen ilk aylarda ortaya çıkar. Bu nedenle tedaviden sonra birkaç hafta ile birkaç ay arasında kontrol muayenesi yapılır ve yeni çıkan siğiller erken dönemde tedavi edilir. Zamanla bağışıklık sistemi virüsü çoğu kişide kontrol altına alır.
Gebelikte genital siğil
Gebelikte bağışıklık sistemindeki değişiklikler nedeniyle siğiller büyüyebilir veya sayıca artabilir. Gebelikte bazı kremler kullanılmaz; bu dönemde dondurma, yakma veya cerrahi çıkarma gibi yöntemler tercih edilir ve tedavi kadın doğum uzmanıyla birlikte planlanır. Erkek partnerin de muayene olması önerilir.
Riskler
Uygulanan yönteme göre tedavi bölgesinde geçici ağrı, yanma, kızarıklık, su toplaması, enfeksiyon, renk değişikliği ve nadiren iz kalması görülebilir. Bu olası yan etkiler tedaviden önce hastayla konuşulur.
Korunma: HPV aşısı ve kondom
- HPV aşısı, aşının kapsadığı tiplere karşı yeni enfeksiyonları önlemede etkilidir; genital siğillere yol açan tipleri de kapsayan aşılar bulunmaktadır. En etkili olduğu dönem cinsel hayat başlamadan öncesidir. Aşı mevcut siğilleri tedavi etmez. Hangi yaş ve gruplarda önerildiği Sağlık Bakanlığı’nın güncel önerilerine göre hekiminizle değerlendirilmelidir.
- Kondom bulaşma riskini azaltır ancak HPV kondomun örtmediği bölgelerden de bulaşabildiği için tam koruma sağlamaz.
- Yeni bir siğil veya şüpheli bir lezyon fark edildiğinde erken muayene olmak, bulaşma zincirini kırmaya yardımcı olur.
Sünnetin HPV ile ilişkisine dair çeşitli araştırmalar bulunmakla birlikte, sünnet tek başına bir korunma yöntemi olarak görülmemelidir.
Bursa’da genital siğil tedavisi
Op. Dr. Mücahit Kabar, üroloji uzmanlık eğitimini Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Üroloji Kliniği’nde tamamlamıştır. Bursa Nilüfer’de Özel Medicabil Nilüfer Hastanesi ve Özel Jimer Hastanesi’nde genital siğil şikâyeti olan erkek hastaları gizlilik ilkesine uygun şekilde muayene etmekte ve tedavi seçeneklerini hastayla birlikte planlamaktadır. Bursa dışından, farklı şehirlerden gelecek hastalar muayene zamanını önceden WhatsApp üzerinden (0541 622 54 82) planlayabilir; diğer iletişim bilgileri iletişim sayfasında yer almaktadır.
