2026 Avrupa Üroloji Kongresi'nden (EAU26) Hastalar İçin Öne Çıkanlar
Mart 2026'da Londra'da yapılan Avrupa Üroloji Kongresi'nde sunulan çalışmalar ve yeni kılavuz güncellemeleri hastalar için ne anlama geliyor?
Kısaca
Avrupa Üroloji Derneği'nin (EAU) 41. kongresi 13–16 Mart 2026'da Londra'da yapıldı ve aynı dönemde 2026 EAU kılavuz güncellemeleri yayımlandı. Hastaları doğrudan ilgilendiren başlıklar arasında prostat kanseri taramasında risk temelli yaklaşım, MR'ı belirsiz olan erkeklerde PSMA PET çalışması, biyopside enfeksiyon riski düşük transperineal yolun öne çıkması, idrar yolu enfeksiyonlarında antibiyotik kullanımını azaltan seçenekler ve erkek idrar yolu şikâyetlerine ilişkin yeni öneriler yer aldı. Kongrede sunulan sonuçların bir kısmı ön sonuçtur ve henüz günlük uygulamaya girmemiştir.
Avrupa Üroloji Derneği’nin (EAU) yıllık kongresi, ürolojideki yeni araştırmaların paylaşıldığı başlıca bilimsel toplantılardan biridir. 41. kongre (EAU26) 13–16 Mart 2026 tarihlerinde Londra’da yapıldı. Aynı dönemde EAU’nun 2026 kılavuz güncellemeleri de yayımlandı. Bu yazıda, kongrede sunulan çalışmalar ve kılavuz güncellemeleri arasından hastaları doğrudan ilgilendiren başlıkları sade bir dille özetliyoruz.
Önemli bir hatırlatma: Kongrede sunulan sonuçların bir kısmı ilk sonuçlardır ve henüz hakem değerlendirmesinden geçmemiştir. Bu nedenle her yenilik, günlük uygulamada hemen kullanılan bir yöntem anlamına gelmez.
Prostat kanseri taramasında neler konuşuldu?
Kongrenin basın bülteninde prostat kanseri taramasıyla ilgili çalışmalar öne çıkarıldı; bunlardan bazıları:
- İsveç’teki Göteborg 1 tarama çalışmasının 30 yıllık sonuçları: 1994’te başlayan ve 20.000 erkeğin katıldığı bu çalışmada, taramaya davet edilen grupta 15 yılda 311 erkekten birinde, 30 yılda ise 161 erkekten birinde prostat kanserinden ölümün önlendiği bildirildi. Yani taramanın yararı zamanla artıyor. Öte yandan, hiç sorun çıkarmayacak kanserlerin de saptandığı (aşırı tanı) vurgulandı.
- Risk temelli değerlendirme (PRAISE-U): Beş Avrupa pilot merkezinde PSA sonrasında PSA yoğunluğu veya bir risk hesaplayıcı kullanıldığında MR’a yönlendirmelerin yüzde 40–60 azaldığı ön sonuç olarak paylaşıldı.
- Çoklu biyobelirteç içeren kan testi: İsveç’te organize tarama programında, PSA’sı 2 ng/mL ve üzerinde olan erkeklerde MR öncesi bu tür bir kan testi kullanıldığında MR çekimlerinin yüzde 67, biyopsilerin yüzde 40 azaldığı bildirildi.
- Taramanın kaygıya etkisi: Göteborg 2 çalışmasında, PSA’sı yüksek bulunup MR ve biyopsiye yönlendirilen erkeklerde endişenin sık, ancak ağır kaygının nadir olduğu görüldü.
Ayrıntılar için prostat kanseri sayfasına ve PSA yüksekliği ne anlama gelir yazımıza bakabilirsiniz.
PSMA PET, MR’ı belirsiz olan erkeklerde biyopsiyi azaltabilir mi?
Kongrenin ilk günündeki özel oturumda Avustralya’da yapılan PRIMARY2 çalışmasının sonuçları sunuldu. Çalışmaya, daha önce biyopsi yapılmamış ve MR sonucu belirsiz (PI-RADS 3) ya da düşük şüpheli olup risk faktörü taşıyan (PI-RADS 2) 660 erkek katıldı. Bir gruba doğrudan biyopsi, diğer gruba önce PSMA PET/BT yapıldı; yalnızca PET’te şüpheli alan görülenlere biyopsi uygulandı.
PET grubundaki erkeklerin yaklaşık yarısı (yüzde 49) biyopsiden kaçınabildi. Önemli kanserlerin saptanma oranı PET grubunda yüzde 12, doğrudan biyopsi grubunda yüzde 16 bulundu ve fark çalışmada önceden belirlenen kabul edilebilir sınırın içinde kaldı; tedavi gerektirmeyen düşük riskli kanser tanısı yüzde 32’den yüzde 14’e indi. Uzun dönem takip sürmektedir ve PSMA PET her merkezde kolay ulaşılabilir değildir. Konuyu prostat kanseri tanısındaki yenilikler yazımızda ayrıntılı ele aldık.
Prostat biyopsisinde hangi yol öneriliyor?
2026 EAU prostat kanseri ve ürolojik enfeksiyon kılavuzları, enfeksiyon riskinin daha düşük olması ve antibiyotiklerin daha akılcı kullanılması gerekçesiyle prostat biyopsisinin perine (torba ile makat arası) cildinden yapılan transperineal yolla yapılmasını güçlü öneri olarak belirtiyor. Enfeksiyon için risk faktörü olmayan hastalarda transperineal biyopside koruyucu antibiyotiğin verilmeyebileceği de zayıf öneri olarak yer alıyor. İşlemin nasıl yapıldığını prostat biyopsisi nasıl yapılır yazımızda anlattık.
İdrar yolu enfeksiyonlarında neler değişti?
2026 ürolojik enfeksiyon kılavuzunda sistit tanısı ve tedavisine ilişkin öneriler güncellendi, mantar kaynaklı idrar yolu enfeksiyonları için yeni bir bölüm eklendi ve antibiyotik dozları gözden geçirildi. Kılavuz, kadınlarda sistit tedavisinde ve önlenmesinde antibiyotik kullanımını azaltan seçeneklerin hastayla konuşulmasını öneriyor.
15–18 Mayıs 2026’da Washington’da yapılan Amerikan Üroloji Derneği (AUA) toplantısında ise 57.000’den fazla kadını kapsayan bir gözlemsel analizde, vejetaryen beslenenlerde tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonunun daha az görüldüğü bildirildi. Bu bir ilişki gösterir, neden-sonuç kanıtı değildir. Ayrıntılar idrar yolu enfeksiyonu sayfamızda ve 2026 kılavuz güncellemesi yazımızda yer alıyor.
Erkek idrar yolu şikâyetlerine ilişkin kılavuzda ne var?
Erkeklerde alt üriner sistem şikâyetleri kılavuzunda, idrar tutma şikâyetlerinde (sık idrara çıkma, sıkışma hissi) kullanılan beta-3 agonist grubu ilaçların öneri gücü güncellendi; kılavuz bu ilaçları orta-ağır şikâyetleri olan erkeklerde güçlü öneri olarak belirtiyor. Mesane kasının zayıf kasıldığı detrüsör az aktivitesi için yeni bir yönetim şeması ve genç erkeklerde idrar yapma bozukluklarıyla ilgili yeni bir bölüm eklendi.
Kongrede ayrıca kendi kendine aralıklı sonda kullanan hastalarda yıkanıp tekrar kullanılabilen sondaların, tek kullanımlık sondalara göre idrar yolu enfeksiyonu açısından daha kötü olmadığını gösteren iki randomize çalışma (Hollanda’dan COMPaRE ve İngiltere’den MultICath) sunuldu. Ayrıntılar için prostat büyümesi tedavisi sayfasına ve erkek idrar şikâyetlerinde 2026 güncellemesi yazımıza bakabilirsiniz.
Cinsel sağlık alanında hangi güncellemeler yapıldı?
Cinsel ve üreme sağlığı kılavuzunda testosteron eksikliği, boşalma bozuklukları, penis eğriliği ve priapizm bölümleri güncellendi. Peyronie hastalığı için kılavuz, akut dönemde ağrıyı ve/veya eğriliği azaltmak amacıyla plak içine hyaluronik asit enjeksiyonunu, sonuç verilerinin hâlâ sınırlı olduğunu belirterek zayıf öneri olarak listeliyor.
Kongrede, erken boşalma için 12 hafta süren, uygulama tabanlı dijital bir davranış terapisinin 80 hastalık küçük bir randomize çalışmada boşalma süresini ve memnuniyeti iyileştirdiği de bildirildi. Bu tür yaklaşımlar henüz yeni olup daha geniş çalışmalarla doğrulanması gerekir.
Testis kanseri ve böbrek taşı alanında neler öne çıktı?
Testis kanseri alanında, evre I hastalarda kanda bakılan mikroRNA-371 adlı belirtecin ardışık ölçümünün tanı doğruluğunu artırıp nüksü daha erken gösterip gösteremeyeceğini inceleyen çok merkezli bir çalışma özel oturumda sunuldu. Bu belirteç umut verici olsa da ayrıntılı sonuçların yayımlanması beklenmektedir; standart takibin yerini almış değildir.
Böbrek taşı tedavisi ile ilgili 2026 kılavuzunda ise böbrek sancısı, taş düşürmeye yardımcı ilaç tedavisi, şok dalga tedavisinde koruyucu antibiyotik, üreteroskopi ve perkütan nefrolitotomi bölümleri revize edildi.
Ne zaman üroloji uzmanına başvurmalı?
Kongre ve kılavuz haberleri genel bir çerçeve sunar; kişisel kararlar ise muayene, tahlil ve görüntüleme sonuçlarına göre verilir. PSA değeriniz yüksek çıktıysa, idrar yaparken yanma, sık idrara çıkma veya idrar akışında zayıflama yaşıyorsanız, tekrarlayan enfeksiyonlar geçiriyorsanız ya da penis eğriliği, sertleşme veya boşalma sorunları fark ettiyseniz bir üroloji uzmanıyla görüşmeniz uygun olur. Önceki tahlil ve görüntüleme raporlarınızı yanınızda getirmeniz değerlendirmeyi kolaylaştırır.
Op. Dr. Mücahit Kabar, Bursa Nilüfer’de hafta içi 08:30–12:00 saatleri arasında Özel Medicabil Nilüfer Hastanesi’nde (444 8 112), 13:00–17:00 saatleri arasında Özel Jimer Hastanesi’nde (444 45 67) hasta kabul etmektedir; Bursa dışından hastalar sorularını ve raporlarını 0541 622 54 82 numarasına WhatsApp üzerinden iletebilir. İletişim ve randevu bilgileri için tıklayabilirsiniz.
Kaynaklar
- EAU26 Highlights: Day 1 – Uroweb
- EAU26 highlights: Day 4 – Uroweb
- Research presented at international urology conference in London shows how far prostate cancer screening has come – EAU basın bülteni
- Scan that makes prostate cancer cells glow could cut need for biopsies – EAU basın bülteni (PRIMARY2)
- PSMA PET-CT Scan Reduces Need for Prostate Cancer Biopsies – The ASCO Post
- EAU Guidelines on Prostate Cancer 2026 – Summary of changes
- EAU Guidelines on Urological Infections 2026 – Summary of changes
- EAU Guidelines on Management of Non-neurogenic Male LUTS 2026 – Summary of changes
- EAU Guidelines on Sexual and Reproductive Health 2026 – Summary of changes
- EAU Guidelines on Sexual and Reproductive Health 2026 – Tam metin (PDF)
- EAU Guidelines on Urolithiasis 2026 – Summary of changes
- Single-Use vs Reusable Catheters for Intermittent Catheterization in Patients With Urinary Retention: The COMPaRE Randomized Clinical Trial (JAMA Netw Open 2026) – UroToday
- Review of the European Association of Urology (EAU) Congress 2026 – European Medical Journal
- Research Highlights Diet and Hormone Therapy Advances in Preventing Recurrent UTIs in Women – AUA basın bülteni
Sıkça sorulan sorular
Kongrede sunulan her yenilik hemen tedavide kullanılır mı?
Hayır. Kongrede sunulan çalışmaların önemli bir kısmı ilk sonuçlardır ve hakem değerlendirmesinden geçmemiş olabilir. Bir yöntemin günlük uygulamaya girmesi için sonuçların yayımlanması, başka çalışmalarla doğrulanması ve kılavuzlara girmesi gerekir.
EAU kılavuzları Türkiye'de de geçerli mi?
EAU kılavuzları yasal bir zorunluluk değildir, ancak Türkiye dahil birçok ülkede ürologların başvurduğu kanıta dayalı bir kaynaktır. Uygulamada ülkenin olanakları, ruhsatlı ilaçlar ve hastanın kişisel durumu da dikkate alınır.
PSMA PET artık biyopsinin yerini mi alıyor?
Hayır. PRIMARY2 çalışması, MR sonucu belirsiz olan seçilmiş erkeklerde PSMA PET'in gereksiz biyopsileri azaltabileceğini gösterdi. Ancak sonuçlar tek bir ülkedeki çalışmaya aittir, uzun dönem takip sürmektedir ve kanser tanısı yine biyopsiyle konur.
Prostat kanseri taraması için ne zaman PSA yaptırmalıyım?
EAU kılavuzu, bilgilendirilmiş erkeklere 50 yaşından itibaren; ailesinde 60 yaşından önce prostat kanseri olanlara ve Afrika kökenli erkeklere 45 yaşından itibaren; BRCA2 mutasyonu taşıyanlara 40 yaşından itibaren PSA testi önerilmesini önerir. Karar, hekimle birlikte risk ve yararlar konuşularak verilir.
Bu gelişmeleri kendi durumum için nasıl değerlendirebilirim?
Kongre ve kılavuz haberleri genel bilgi sağlar. Size uygun yaklaşım; yaşınıza, şikâyetlerinize, tahlil ve görüntüleme sonuçlarınıza göre değişir. Bu nedenle sonuçlarınızı bir üroloji uzmanıyla birlikte değerlendirmeniz uygun olur.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla Op. Dr. Mücahit Kabar tarafından hazırlanmıştır ve muayenenin yerine geçmez. Size uygun tanı ve tedavi yöntemi, muayene ve tetkikler sonrasında belirlenir.