Penil protez (mutluluk çubuğu) nedir?
Penil protez, sertleşme sorununu kalıcı olarak gidermek amacıyla penisin içindeki iki sünger doku (korpus kavernozum) içine yerleştirilen tıbbi bir implanttır. Halk arasında mutluluk çubuğu olarak da bilinir. Protez, doğal sertleşme mekanizmasının yerini alarak kişinin istediği zaman cinsel ilişki için yeterli sertliği sağlamasına imkân verir.
Penil protez, sertleşme sorununun tedavisinde ilk seçenek değildir. Önce altta yatan nedenler araştırılır; yaşam tarzı değişiklikleri, ağızdan alınan ilaçlar ve gerektiğinde penise iğne tedavisi gibi yöntemler denenir. Bu tedavilerden yeterli fayda görmeyen, yan etki nedeniyle kullanamayan veya kalıcı bir çözüm tercih eden hastalarda protez güçlü bir seçenektir. Sertleşme sorunu ve diğer tedavi basamakları hakkında ayrıntılı bilgi için sertleşme sorunu sayfasını inceleyebilirsiniz.
Kimler için uygundur?
Penil protez genellikle şu durumlarda değerlendirilir:
- Ağızdan alınan ilaçlara ve iğne tedavisine yanıt vermeyen sertleşme sorunu
- Şeker hastalığına veya damar hastalığına bağlı ileri derecede sertleşme kaybı
- Prostat, mesane veya rektum kanseri ameliyatları ya da radyoterapi sonrasında gelişen sertleşme sorunu
- Sertleşme sorunuyla birlikte görülen ileri Peyronie hastalığı (penis eğriliği)
- Penis içinde ileri derecede dokunun sertleştiği (fibrozis) durumlar
Aktif bir idrar yolu veya cilt enfeksiyonu olan, şeker düzeyi kontrol altında olmayan ya da ameliyatı kaldıramayacak genel sağlık sorunları bulunan hastalarda ameliyat ertelenir veya farklı seçenekler değerlendirilir.
Ameliyat öncesi değerlendirme
Muayenede sertleşme sorununun süresi, daha önce denenen tedaviler, eşlik eden hastalıklar ve kullanılan ilaçlar sorgulanır. Genital muayene yapılır; gerekirse kan şekeri, HbA1c, hormon düzeyleri, idrar tahlili ve idrar kültürü istenir. Kalp hastalığı olan kişilerde anestezi öncesi kardiyoloji değerlendirmesi gerekebilir.
Bu görüşmede protez türleri, ameliyatın beklenen sonuçları ve olası riskler ayrıntılı olarak anlatılır. Kararın mümkünse eşle birlikte verilmesi, ameliyat sonrası memnuniyeti olumlu yönde etkiler.
Penil protez türleri
Protez seçimi; hastanın beklentisi, el becerisi, penisin anatomisi, daha önce geçirilmiş ameliyatlar ve genel sağlık durumu birlikte değerlendirilerek muayene sonrası kişiye özel olarak yapılır.
Şişirilebilir 3 parçalı protez
Penis içine yerleştirilen iki silindir, skrotum (torba) içine yerleştirilen bir pompa ve karın alt bölgesine yerleştirilen bir sıvı haznesinden oluşur. Pompaya basıldığında hazne içindeki sıvı silindirlere geçer ve penis sertleşir; işlem sonrası sıvı hazneye geri gönderilerek penis yumuşak hale gelir. Doğala en yakın sertlik ve gevşeklik hissini sağlayan protez türüdür.
Şişirilebilir 2 parçalı protez
Silindirler ve hazne görevi de gören bir pompadan oluşur; karın içine ayrı bir hazne yerleştirilmez. Daha önce karın veya kasık bölgesinden ameliyat geçirmiş, hazne yerleştirilmesi uygun olmayan hastalarda tercih edilebilir.
Bükülebilir (semi-rijit) protez
Penis içine yerleştirilen iki adet bükülebilir silindirden oluşur. Penis sürekli yarı sert durumdadır; ilişki sırasında yukarı, diğer zamanlarda aşağı doğru bükülerek konumlandırılır. Mekanik parçası olmadığından kullanımı basittir ve arıza olasılığı düşüktür. El becerisi kısıtlı olan hastalarda uygun bir seçenek olabilir.
Ameliyat nasıl yapılır?
Ameliyat genel veya spinal anestezi altında yapılır. Çoğunlukla penis ile skrotumun birleştiği bölgeden ya da penis tabanından yapılan küçük bir kesiyle sünger dokulara ulaşılır. Sünger dokular uygun şekilde genişletilir, ölçüm yapılır ve kişiye uygun boyuttaki silindirler yerleştirilir. Şişirilebilir protezlerde pompa skrotuma, hazne ise karın alt bölgesine yerleştirilir.
Enfeksiyon riskini azaltmak için ameliyat öncesi ve sonrası antibiyotik uygulanır, cilt temizliğine özellikle dikkat edilir. Hastanede kalış süresi çoğunlukla 1–2 gündür.
İyileşme süreci
- İlk günlerde penis ve skrotumda şişlik, morarma ve ağrı olması beklenen bir durumdur; ağrı kesicilerle kontrol altına alınır.
- Hastaların çoğu masa başı işlere 1–2 hafta içinde dönebilir.
- Ağır kaldırma ve zorlayıcı spordan birkaç hafta kaçınılması önerilir.
- Cinsel ilişkiye genellikle 4–6 hafta sonra, kontrol muayenesinin ardından başlanır.
- Şişirilebilir protezlerde pompanın kullanımı kontrol muayenesinde hastaya uygulamalı olarak öğretilir.
Riskler ve olası sorunlar
Her cerrahi işlemde olduğu gibi penil protez ameliyatının da riskleri vardır:
- Enfeksiyon: En önemli risktir. Gelişirse çoğu zaman protezin çıkarılması gerekir. Şeker hastalarında kan şekerinin iyi kontrol edilmesi bu riski azaltmada önemlidir.
- Mekanik arıza: Şişirilebilir protezlerde yıllar içinde sıvı kaçağı veya pompa arızası gelişebilir; bu durumda parça değişimi için yeniden ameliyat gerekir.
- Erozyon ve yer değiştirme: Nadiren protez parçaları çevre dokuya baskı yapabilir veya yer değiştirebilir.
- Kanama ve hematom: Skrotumda kan birikimi görülebilir; çoğunlukla kendiliğinden geriler.
- His ve uzunluk algısında değişiklik: Bazı hastalar penisi eskiye göre daha kısa algılayabilir.
Protez yerleştirildikten sonra sünger dokular kalıcı olarak değiştiğinden, ilaç veya iğne gibi diğer tedavilere geri dönmek genellikle mümkün olmaz. Bu nedenle karar acele edilmeden, tüm seçenekler konuşularak verilmelidir.
Protezle cinsel yaşam
Penil protez, sertleşmeyi doğal sinir ve damar mekanizmasından bağımsız hale getirir. Bu nedenle kişi, cinsel istek ve uyarılma olduğunda dilediği zaman ve dilediği süre boyunca sertlik sağlayabilir. Ancak protez cinsel isteği artırmaz, penis hissini değiştirmez ve boşalma ile ilgili sorunları çözmez; bu işlevler ameliyattan önceki durumuna bağlıdır.
Şişirilebilir protezlerde ilk haftalarda pompanın kullanımı biraz pratik gerektirir; çoğu hasta kısa sürede alışır. Kontrol muayenesinde pompanın nasıl şişirileceği ve indirileceği uygulamalı olarak gösterilir, sorular yanıtlanır.
Literatürde penil protez, hem hastaların hem de eşlerin memnuniyetinin yüksek olduğu tedaviler arasında yer alır. Memnuniyeti belirleyen en önemli etkenler, beklentilerin ameliyattan önce gerçekçi olarak konuşulması, doğru protez türünün seçilmesi ve eşin sürece dahil edilmesidir. Uzun süredir cinsel ilişki yaşamamış çiftlerde, cinsel yaşama yeniden uyum sağlamak zaman alabilir; bu süreçte gerekirse cinsel terapi desteği de önerilebilir.
Sık sorulan yanlış bilgiler
- “Protez dışarıdan görünür.” Tüm parçalar vücut içindedir; dışarıda görünen bir parça yoktur.
- “Protez penisi büyütür.” Protez penisi uzatmaz; amaç, mevcut boyda yeterli sertliği sağlamaktır.
- “Protezden sonra his kaybolur.” Penisin hissini sağlayan sinirler korunur.
- “Protez her erkeğe uygundur.” Protez, diğer tedavilerin yetersiz kaldığı hastalarda düşünülen bir seçenektir; uygunluk muayene sonrası belirlenir.
Takip
Ameliyat sonrası ilk kontrol genellikle 1–2 hafta içinde, protezin kullanımına başlanacağı kontrol ise 4–6 hafta civarında yapılır. Sonrasında yılda bir kontrol yeterli olabilir. Ateş, kızarıklık, artan ağrı, akıntı veya protezin çalışmasında değişiklik fark edildiğinde beklemeden başvurulmalıdır.
Bursa’da penil protez değerlendirmesi
Op. Dr. Mücahit Kabar, üroloji uzmanlık eğitimini Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Üroloji Kliniği’nde tamamlamıştır. Androloji alanında uluslararası hakemli dergilerde yayımlanmış bilimsel çalışmaları bulunmaktadır. Bursa Nilüfer’de Özel Jimer Hastanesi ve Özel Medicabil Nilüfer Hastanesi’nde sertleşme sorunu ve penil protez konusunda başvuran hastaları mahremiyete özen göstererek muayene etmektedir. Bursa dışından gelecek hastalar, muayene ve olası ameliyat planlamasını önceden WhatsApp üzerinden yapabilir. Randevu bilgileri için iletişim sayfasını inceleyebilirsiniz.