Bel Soğukluğu (Gonore) Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Bel soğukluğu, halk arasında yaygın bilinen ama hakkında pek çok yanlış inanış bulunan bir enfeksiyondur. Erken tanı konduğunda tedavisi mümkündür. Ancak kendi başına ilaç kullanmak ve partnerin tedavisini atlamak, sorunun uzamasına ve tekrarlamasına yol açar.

Bel soğukluğu (gonore) nedir?

Gonore, Neisseria gonorrhoeae adlı bakterinin neden olduğu, cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyondur. Adı yanıltıcı olsa da belin üşümesiyle bir ilgisi yoktur.

Bakteri vajinal, anal ve oral cinsel ilişkiyle bulaşır. İdrar kanalını (üretra), rahim ağzını, makatı, boğazı ve nadiren gözü etkileyebilir. Enfekte anneden doğum sırasında bebeğe de geçebilir.

Bel soğukluğunun belirtileri nelerdir?

Belirtiler genellikle temastan sonraki birkaç gün ile iki hafta arasında ortaya çıkar.

Erkeklerde:

• İdrar yaparken yanma ve sızlama
• Penisten sarı-yeşil, koyu, irinli akıntı
• İdrar deliğinde kızarıklık, kaşıntı
• Testislerde ağrı ve şişlik (enfeksiyon yayıldığında)

Kadınlarda:

• Çoğu zaman hiçbir belirti olmaz
• Vajinal akıntıda artış
• İdrar yaparken yanma
• Adet dışı kanama, kasık ağrısı

Boğaz ve makat enfeksiyonları da sıklıkla belirti vermez. Bu nedenle belirti olmaması, enfeksiyon olmadığı anlamına gelmez.

Bel soğukluğu ile idrar yolu enfeksiyonu nasıl ayırt edilir?

Her iki durumda da idrar yaparken yanma olabilir. Ancak erkekte penisten irinli akıntı gelmesi ve yeni bir cinsel partner öyküsü, cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyonu düşündürür. Kesin ayrım muayene ve tahlillerle yapılır. İdrar yolu enfeksiyonları hakkında bilgi için idrar yolu enfeksiyonu sayfasına bakabilirsiniz.

Bel soğukluğu nasıl teşhis edilir?

Tanıda şu yöntemler kullanılır:

• İdrar testi: Sabah ilk idrardan alınan örnekte bakterinin genetik materyali araştırılır (moleküler test).
• Akıntıdan sürüntü: Mikroskopla inceleme ve kültür yapılabilir. Kültür, bakterinin hangi antibiyotiklere duyarlı olduğunu da gösterir.
• Boğaz ve makat sürüntüsü: Cinsel öyküye göre gerekebilir.

Gonore sıklıkla klamidya ile birlikte görüldüğü için bu enfeksiyon da araştırılır. Ayrıca HIV, frengi ve hepatit testleri önerilir.

Bel soğukluğu nasıl tedavi edilir?

Gonore antibiyotikle tedavi edilir. Ancak bakteri yıllar içinde pek çok antibiyotiğe karşı direnç geliştirmiştir. Bu nedenle güncel rehberler, genellikle tek doz enjeksiyon şeklinde uygulanan belirli bir antibiyotik grubunu önerir. Klamidya da varsa veya dışlanamıyorsa ona yönelik tedavi eklenir.

Tedavi sürecinde dikkat edilmesi gerekenler:

1. Elinizdeki ya da daha önce kullandığınız antibiyotikleri kendi başınıza denemeyin.
2. Hekimin verdiği tedaviyi eksiksiz tamamlayın.
3. Tedaviden sonra en az 7 gün ve partneriniz tedavi olana kadar cinsel ilişkiye girmeyin.
4. Tedaviye rağmen belirtiler sürerse yeniden başvurun; dirençli bir bakteri söz konusu olabilir.
5. Tekrar enfeksiyon sık görüldüğü için birkaç ay sonra kontrol testi yaptırmanız önerilebilir.

Bel soğukluğu tedavi edilmezse ne olur?

Belirtiler bir süre sonra hafifleyebilir; bu durum enfeksiyonun geçtiği anlamına gelmez. Tedavi edilmeyen gonore şu sorunlara yol açabilir:

• Erkeklerde: Testis ve epididimde iltihap (epididimit), prostat iltihabı ve nadiren idrar kanalında darlık. Bu sorunlar ilerleyen dönemde sperm kalitesini olumsuz etkileyebilir.
• Kadınlarda: Rahim ve tüplere yayılan enfeksiyon, kronik kasık ağrısı, dış gebelik riski ve kısırlık.
• Her iki cinste: Seyrek de olsa bakterinin kana karışarak eklem ve deri tutulumu yapması.
• Gebelikte: Doğum sırasında bebeğe bulaşarak bebekte göz enfeksiyonuna neden olabilmesi.

Ayrıca tedavi edilmemiş bir cinsel yolla bulaşan enfeksiyon, HIV bulaşma riskini de artırabilir. Bu nedenle erken tanı ve tedavi yalnızca kişinin kendisi için değil, partnerleri için de önemlidir.

Partnerin de tedavi edilmesi gerekir mi?

Evet, bu tedavinin vazgeçilmez bir parçasıdır. Belirti olsun ya da olmasın, son birkaç ay içindeki cinsel partnerlerin bilgilendirilmesi, test edilmesi ve tedavi edilmesi gerekir. Aksi halde tedavi olan kişi, tedavi olmayan partnerinden enfeksiyonu yeniden alabilir.

Bu konuyu partnerle konuşmak zor olabilir. Ancak gonore yaygın ve tedavi edilebilir bir enfeksiyondur; açık ve suçlamadan uzak bir iletişim her iki tarafın sağlığını korur.

Bel soğukluğundan nasıl korunulur?

• Her cinsel ilişkide, oral ilişki dahil, başından sonuna kadar kondom kullanın.
• Partner sayısı arttıkça risk artar; yeni bir partnerle ilişki öncesinde test yaptırmayı konuşun.
• Risk taşıyorsanız belirti olmasa da düzenli aralıklarla test yaptırın.
• Tedavi sürecinde ve partner tedavi olana kadar cinsel temastan kaçının.

Cinsel yolla bulaşan diğer enfeksiyonlardan korunma için genital siğillerden korunma yazımızı ve genital siğil (kondilom) sayfasını inceleyebilirsiniz.

Ne zaman üroloji uzmanına başvurmalı?

İdrar yaparken yanma, penisten akıntı, testiste ağrı veya şişlik varsa ya da partnerinize cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyon tanısı konduysa vakit kaybetmeden bir üroloji uzmanına başvurun. Ateş, eklem ağrısı veya ciltte döküntü eşlik ediyorsa daha hızlı değerlendirme gerekir.

Op. Dr. Mücahit Kabar, Bursa Nilüfer’de Medicabil Nilüfer ve Jimer hastanelerinde hasta kabul etmektedir; başka şehirlerden hastalar WhatsApp üzerinden ön bilgi alabilir.