Genital Siğillerden (HPV) Nasıl Korunulur?

Genital siğiller, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar arasında sık görülür ve çoğu zaman kişiyi hem fiziksel hem de duygusal olarak rahatsız eder. İyi haber, bulaş riskini önemli ölçüde azaltan etkili yöntemlerin bulunmasıdır. Bu yazıda korunma yollarını, aşıyı ve partnerle ilgili sık sorulan soruları ele alıyoruz.

Genital siğil nasıl bulaşır?

Genital siğillere insan papilloma virüsü (HPV) neden olur. Siğillerin büyük çoğunluğundan tip 6 ve 11 gibi düşük riskli HPV türleri sorumludur. Rahim ağzı kanseri gibi hastalıklarla ilişkili yüksek riskli türler ise farklıdır.

HPV başlıca cilt cilde temas ile bulaşır:

• Vajinal, anal ve oral cinsel ilişki
• Penetrasyon olmadan genital bölgelerin teması
• Doğum sırasında anneden bebeğe (seyrek)

Virüs vücuda girdikten sonra siğillerin ortaya çıkması haftalar ile aylar sürebilir. Bazı kişilerde virüs hiç belirti vermeden kalır ve bağışıklık sistemi tarafından temizlenir. Bu nedenle kişi taşıyıcı olduğunu bilmeden virüsü bulaştırabilir.

HPV aşısı genital siğilden korur mu?

Evet. HPV aşısı, genital siğillerden korunmada temel önlemdir. Günümüzde kullanılan aşılar siğillerin büyük bölümüne neden olan tip 6 ve 11’in yanı sıra kanserle ilişkili bazı yüksek riskli türleri de kapsar.

Aşı hakkında bilinmesi gerekenler:

• Dünya Sağlık Örgütü, aşının öncelikle cinsel yaşam başlamadan, çocukluk ve erken ergenlik döneminde yapılmasını önerir. Bu dönemde bağışıklık yanıtı güçlüdür ve kişi henüz virüsle karşılaşmamıştır.
• Aşı erkeklere de yapılabilir. Erkeklerde genital siğil ve bazı kanserlere karşı koruma sağlar, partnerlere bulaşı da azaltır.
• Daha ileri yaşlarda da aşı yapılabilir; ancak fayda kişinin daha önce hangi türlerle karşılaştığına göre değişir.
• Aşı mevcut siğilleri veya enfeksiyonu tedavi etmez; yeni enfeksiyonlara karşı korur.
• Doz sayısı ve takvimi yaşa göre değişir; bu konuda hekiminize danışın.

Kondom kullanmak yeterli mi?

Kondom, her cinsel ilişkide ve ilişkinin başından sonuna kadar doğru kullanıldığında HPV bulaş riskini azaltır. Ancak tam koruma sağlamaz, çünkü virüs kondomun örtmediği kasık, torba ve genital bölge derisinden de bulaşabilir.

Bu nedenle kondom, aşı ile birlikte kullanılması gereken tamamlayıcı bir önlemdir. Kondom aynı zamanda bel soğukluğu, klamidya, HIV ve frengi gibi diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı da önemli koruma sağlar. Bel soğukluğu hakkında bilgi için gonore yazımıza göz atabilirsiniz.

Partnerde siğil varsa ne yapılmalı?

Genital siğil tanısı, partnerler arasında kaygı ve güvensizlik yaratabilir. Burada bilinmesi gereken önemli noktalar şunlardır:

• HPV vücutta uzun süre belirti vermeden kalabilir. Siğilin ortaya çıkması, enfeksiyonun yakın zamanda alındığı anlamına gelmez.
• Uzun süreli ilişkisi olan çiftlerde virüs çoğu zaman her iki partnerde de bulunur.
• Siğiller ve tedavi süreci devam ederken cinsel temastan kaçınmak bulaşı azaltır.
• Partnerin de bir hekim tarafından muayene edilmesi önerilir. Kadın partnerlerin düzenli rahim ağzı taramasını aksatmaması önemlidir.

Bu konunun suçlamadan uzak, açık bir iletişimle konuşulması hem tedaviyi hem de ilişkiyi olumlu etkiler.

Erkeklerde HPV testi yapılır mı?

Kadınlarda rahim ağzı taraması kapsamında HPV testi rutin olarak kullanılır. Erkekler için ise belirtisi olmayan kişilerde önerilen, yaygın kabul görmüş bir rutin HPV tarama testi bulunmamaktadır. Genital siğil tanısı çoğunlukla muayene ile, yani lezyonların görünümüne bakılarak konur. Şüpheli durumlarda büyüteçli inceleme veya parça alınması (biyopsi) gerekebilir.

Bu nedenle erkeklerde korunmanın temeli test değil; aşı, kondom kullanımı ve şüpheli bir lezyon fark edildiğinde erken muayenedir. Partnerinin HPV testi pozitif çıkan erkeklerin muayene olması, görünür bir lezyon varsa erken tedavi edilmesini sağlar.

Sünnet HPV’den korur mu?

Bazı çalışmalar erkek sünnetinin HPV bulaşını bir miktar azaltabileceğini göstermektedir. Ancak sünnet tek başına koruyucu bir yöntem değildir; sünnetli erkeklerde de genital siğil görülebilir. Aşı ve kondom kullanımının yerini tutmaz.

Siğillerin tekrarlamasını azaltmak için ne yapılabilir?

Tedaviden sonra yeni siğillerin çıkması sık karşılaşılan bir durumdur. Riski azaltmak için:

1. Sigarayı bırakın; sigara, virüsün vücuttan temizlenmesini zorlaştırır.
2. Hekiminizin önerdiği kontrol muayenelerine gidin; yeni çıkan küçük siğiller erken tedavi edilebilir.
3. Siğil bölgesini tıraş bıçağı veya ağda ile tahriş etmeyin; bu, virüsün çevreye yayılmasını kolaylaştırabilir.
4. El veya ayak siğilleri için satılan ürünleri ve evde hazırlanan karışımları genital bölgede kullanmayın.
5. Bağışıklık sisteminizi zayıflatan bir hastalık varsa bunu hekiminize bildirin.

Genital siğillerin tanı ve tedavi yöntemleri hakkında ayrıntılı bilgi için genital siğil (kondilom) sayfasını inceleyebilirsiniz.

Ne zaman üroloji uzmanına başvurmalı?

Penis, torba, kasık veya makat çevresinde yeni fark ettiğiniz kabarıklık, et beni benzeri ya da karnabahar görünümlü oluşumlar varsa, partnerinize siğil tanısı konduysa veya tedavi sonrası yeni lezyonlar çıktıysa bir üroloji uzmanına başvurun. Lezyonları kendi başınıza koparmaya ya da yakmaya çalışmayın.

Op. Dr. Mücahit Kabar, Bursa Nilüfer’de Medicabil Nilüfer ve Jimer hastanelerinde hasta kabul etmektedir; başka şehirlerden hastalar WhatsApp üzerinden ön bilgi alabilir.