Testis Ağrısı Neden Olur, Ne Zaman Acildir?

Testis ağrısı, hafif bir rahatsızlık hissinden dayanılmaz bir ağrıya kadar farklı şekillerde ortaya çıkabilir. Nedenlerin bir kısmı zararsız olsa da ani başlayan şiddetli testis ağrısı acil bir durumdur ve saatler önemlidir. Bu yazıda testis ağrısının nedenlerini ve hangi durumlarda beklemeden başvurmanız gerektiğini açıklıyoruz.

Testis ağrısı neden olur?

Testis ağrısının nedenlerini, ağrının nasıl başladığına göre gruplamak yol gösterici olur.

Ani ve şiddetli başlayan ağrı:

• Testis torsiyonu (testisin dönmesi)
• Testis eki (apendiks testis) torsiyonu, özellikle çocuklarda
• Testise alınan darbe (travma)

Saatler veya günler içinde artan ağrı:

• Epididimit ve orşit (testis ve testis kanalının iltihabı)
• Sıkışmış kasık fıtığı

Uzun süreli, künt ağrı veya ağırlık hissi:

• Varikosel (testis toplardamarlarında genişleme)
• Hidrosel (testis çevresinde sıvı birikmesi); çoğunlukla ağrısızdır, büyüdükçe ağırlık hissi yapabilir
• Kronik testis ağrısı, vazektomi sonrası ağrı
• Bel fıtığı veya böbrek taşından yayılan ağrı

Testis torsiyonu nedir, nasıl anlaşılır?

Testis torsiyonu, testisin kendi ekseni etrafında dönmesi ve testisi besleyen damarların bükülerek kan akımının kesilmesidir. Kan akımı geri sağlanmazsa testis dokusu kalıcı olarak zarar görebilir. Testisin kurtarılma olasılığı ilk saatlerde, özellikle ilk 6 saat içinde yapılan müdahalede belirgin olarak daha yüksektir.

Torsiyonu düşündüren belirtiler:

• Aniden başlayan, şiddetli, genellikle tek taraflı testis ağrısı
• Ağrının bazen gece uykudan uyandırması
• Bulantı ve kusma
• Testisin şişmesi, kızarması ve normalden daha yukarıda durması
• Ağrının karın alt kısmına veya kasığa yayılması

Torsiyon en sık ergenlik döneminde görülür, ancak yenidoğanlarda ve yetişkinlerde de ortaya çıkabilir. Çocuklar ve gençler utandıkları için ağrıyı karın ağrısı olarak tarif edebilir; bu nedenle ani karın ağrısı olan erkek çocuklarda testisler mutlaka kontrol edilmelidir. Çocuklarda testis sorunları için çocuk ürolojisi sayfamıza da bakabilirsiniz.

Torsiyon şüphesi güçlü ise tanı için zaman kaybedilmez; renkli Doppler ultrason yardımcı olabilir, ancak klinik şüphe yüksekse beklemeden ameliyatla testis çevrilir ve yeniden dönmemesi için sabitlenir. Genellikle karşı taraftaki testis de aynı ameliyatta sabitlenir.

Epididimit ve orşit nedir?

Epididimit, testisin arkasında yer alan ve spermin olgunlaştığı kanalın (epididim) iltihabıdır; iltihap testise yayılırsa epididimo-orşit adını alır. Ağrı genellikle torsiyona göre daha yavaş, saatler ya da günler içinde artar. Şişlik, kızarıklık, ateş ve idrar yaparken yanma eşlik edebilir.

• Genç ve cinsel olarak aktif erkeklerde çoğunlukla cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar,
• İleri yaştaki erkeklerde ise idrar yolu enfeksiyonları ve prostat sorunları

ön plandadır. Tedavide uygun antibiyotik, istirahat, testisin desteklenmesi ve ağrı kesiciler kullanılır. Gerekli durumlarda eşin de tedavi edilmesi gerekir. Kabakulak sonrası gelişen orşit ise özellikle ergenlik sonrası dönemde görülebilir.

Varikosel ve diğer nedenler nasıl bir ağrı yapar?

Varikosel çoğunlukla sol tarafta görülür; uzun süre ayakta kalınca ya da egzersiz sonrasında artan, uzanınca azalan künt bir ağrı veya ağırlık hissi yapar. Bazı erkeklerde kısırlıkla ilişkili olabilir.

Kasık fıtığı testis torbasına kadar inebilir. Fıtık sıkışırsa ağrı artar, şişlik içeri itilemez hale gelir; bu durum aciliyet taşır.

Böbrek veya üreter taşı ağrısı testise yayılabilir; bu durumda testis muayenesi genellikle normaldir ve ağrı yan bölgeden kasığa doğru dalgalar halinde gelir. Ayrıntılar için böbrek ağrısı yazımıza bakabilirsiniz.

Testis kanseri ağrı yapar mı?

Testis kanseri çoğunlukla ağrısız, ele gelen bir sertlik ya da testiste büyüme olarak fark edilir. Bazen testiste ağırlık hissi veya hafif ağrı olabilir. 15–40 yaş arası genç erkeklerde daha sık görüldüğü için ayda bir kez, ılık bir duş sonrasında testislerin elle kontrol edilmesi önerilir. Ayrıntılar için testis kanseri sayfasını inceleyebilirsiniz.

Testisler evde nasıl kontrol edilir?

Testis muayenesi birkaç dakika sürer ve en kolay ılık bir duş sonrasında, skrotum derisi gevşekken yapılır:

1. Her testisi ayrı ayrı, iki elin başparmağı ve diğer parmakları arasında hafifçe yuvarlayarak inceleyin.
2. Testisin yüzeyinin düzgün, kıvamının eşit olup olmadığına dikkat edin. İki testisin boyutunun biraz farklı olması normaldir.
3. Testisin arka-üst kısmında yer alan yumuşak, kıvrımlı yapı epididimdir; normal bir yapıdır ve kitle ile karıştırılmamalıdır.
4. Testis üzerinde sert bir nodül, büyüme, şekil değişikliği veya torbada ağırlık hissi olup olmadığını kontrol edin.
5. Ayakta dururken skrotumda solucan torbası gibi ele gelen damarlar varikoseli düşündürebilir.

Yeni fark ettiğiniz bir değişiklik varsa endişelenmeden önce bir üroloji uzmanına gösterin. Ele gelen şişliklerin önemli bir kısmı kist veya hidrosel gibi iyi huylu durumlardır; ancak ayırımı muayene ve ultrason ile yapılır.

Hangi durumlarda acil başvurmalı?

Aşağıdaki durumlarda beklemeden acil servise başvurun:

• Aniden başlayan şiddetli testis ağrısı (özellikle bulantı ve kusma ile birlikte)
• Testisin şişmesi, sertleşmesi veya yukarı çekilmiş görünmesi
• Testise darbe sonrası geçmeyen ağrı, şişlik veya morarma
• Testis ağrısına yüksek ateş ve belirgin halsizlik eşlik etmesi
• Kasıktaki şişliğin geri itilememesi ve ağrının artması

Ağrının kendiliğinden azalması da torsiyonu tamamen dışlamaz; testis kendiliğinden geri dönüp yeniden dönebilir. Bu tür ani ağrı ataklarının mutlaka değerlendirilmesi gerekir.

Ne zaman üroloji uzmanına başvurmalı?

Birkaç günden uzun süren ya da tekrarlayan testis ağrısı, testiste ele gelen sertlik veya şişlik, ayakta artan ağırlık hissi ve çocuk sahibi olma sorunu ile birlikte görülen testis şikâyetleri üroloji muayenesi gerektirir.

Op. Dr. Mücahit Kabar, Bursa Nilüfer’de Özel Medicabil Nilüfer Hastanesi ve Özel Jimer Hastanesi’nde hasta kabul etmektedir; Bursa dışından hastalar sorularını ve raporlarını 0541 622 54 82 numarasına WhatsApp üzerinden iletebilir. İletişim ve randevu bilgileri için tıklayabilirsiniz.