DJ Stent Nedir, Ne Kadar Kalır? Stentle Yaşam

Böbrek taşı ameliyatından sonra “size bir stent taktık” cümlesini duymak birçok hasta için yeni ve kafa karıştırıcıdır. Stent kısa süre içinde çıkarılacak geçici bir yardımcıdır, ancak taşıyan kişinin bazı noktaları bilmesi gerekir. Bu yazıda DJ stentin ne işe yaradığını, stentle günlük yaşamı ve stentin neden asla unutulmaması gerektiğini anlatıyoruz.

DJ stent nedir?

DJ stent (double-J stent), böbrek ile mesane arasındaki idrar kanalına (üreter) yerleştirilen, ince, yumuşak ve esnek bir tüptür. Adını iki ucundaki J harfi şeklindeki kıvrımlardan alır: Bir ucu böbrekte, diğer ucu mesanede kıvrılarak stentin yerinde kalmasını sağlar. Stent tamamen vücudun içinde kalır; dışarıdan görünmez ve torba takılmasını gerektirmez. Bazı stentlerde ise idrar deliğinden dışarı uzanan ince bir ip bulunur.

DJ stent neden takılır?

Stentin temel amacı, idrarın böbrekten mesaneye engelsiz akmasını sağlamaktır. En sık şu durumlarda takılır:

• Taş ameliyatlarından sonra: RIRS, üreteroskopi veya PNL sonrasında üreterde ödem gelişebilir ve kırılan taş parçaları geçici tıkanmaya yol açabilir. Stent bu dönemde böbreği korur.
• Taşa bağlı tıkanıklık ve enfeksiyon: Taş idrar yolunu tıkadığında ve böbrekte enfeksiyon geliştiğinde, idrar akışı önce bir stentle sağlanır; taş daha sonra tedavi edilir.
• Gebelikte tıkanma: Gebelik sırasında taş veya basıya bağlı tıkanmada geçici çözüm olarak kullanılabilir.
• Üreter darlıkları ve dış basılar: Darlık, tümör veya çevre dokuların basısı nedeniyle idrar akışı bozulduğunda uzun süreli kullanılabilir.

Stent genellikle ameliyat sırasında, anestezi altında ve kesi yapılmadan, idrar kanalından ilerletilen ince bir kamera yardımıyla yerleştirilir. Taş tedavisi seçenekleri için böbrek taşı tedavisi sayfasına bakabilirsiniz.

DJ stent takılıyken hangi şikâyetler normaldir?

Stent vücut için yabancı bir cisimdir ve özellikle mesanedeki ucu tahrişe yol açabilir. Pek çok kişide şu şikâyetler görülür:

• Sık idrara çıkma ve ani sıkışma hissi
• İdrar yaparken yanma veya mesane bölgesinde rahatsızlık
• İdrar yaparken böğürde ağrı: İşeme sırasında idrarın stent boyunca böbreğe doğru geri kaçmasına bağlıdır.
• İdrarda hafif kan: Özellikle hareket ve egzersiz sonrasında pembe renkli idrar
• Kasık veya böğürde hareketle artan hafif ağrı

Bu şikâyetler kişiden kişiye değişir; bazı hastalar stenti neredeyse hiç hissetmezken bazıları belirgin rahatsızlık duyar. Hekiminiz şikâyetleri azaltmak için mesaneyi gevşeten veya idrar yolu kaslarını rahatlatan ilaçlar önerebilir. Bol sıvı almak hem kanamayı hem de yanmayı azaltır.

DJ stentle günlük yaşam nasıl olur?

• İş: Masa başı çalışanların çoğu birkaç gün içinde işine dönebilir. Ağır bedensel iş yapanlarda süre doktorla birlikte belirlenir.
• Spor: Yürüyüş serbesttir. Koşu, ağır kaldırma ve yoğun egzersiz idrardaki kanı ve ağrıyı artırabilir.
• Sıvı alımı: Kalp veya böbrek hastalığı nedeniyle kısıtlama yoksa, idrarınız açık renkli olacak şekilde gün boyu düzenli su için.
• Seyahat: Stentle araba ve uçak yolculuğu yapılabilir. Uzun yolculuklarda tuvalet molalarını planlamak rahatlık sağlar.
• Cinsel yaşam: Genellikle sakıncası yoktur; rahatsızlık olursa birkaç gün ara verilebilir.
• İpli stent: İpin giysilere takılmamasına ve çekilmemesine dikkat edin. İp genellikle penis veya kasık derisine bantla sabitlenir.
• Görüntüleme: MR veya başka bir tetkik yapılacaksa stentiniz olduğunu mutlaka belirtin.

Stent şikâyetlerini hafifletmek için neler yapılabilir?

• Sıvıyı gün içine yayın: Bir anda çok miktarda içmek yerine gün boyunca düzenli aralıklarla su için.
• Mesaneyi tahriş eden içecekleri azaltın: Kahve, çay, gazlı ve alkollü içecekler sıkışma hissini artırabilir.
• İdrarınızı uzun süre tutmayın: Dolu mesane ve işeme sırasındaki geri kaçış böğür ağrısını belirginleştirebilir.
• İlaçları önerildiği şekilde kullanın: Size verilen ağrı kesici ve mesaneyi rahatlatan ilaçları reçetedeki doz ve sürede alın; başka bir ilaç eklemeden önce danışın.
• Yoğun aktiviteden sonra idrar rengini izleyin: Pembe renk dinlenme ve sıvı alımıyla açılmıyorsa hekiminize bilgi verin.

DJ stent ne kadar süre kalır?

Süre, stentin takılma nedenine göre değişir:

• Sorunsuz bir taş ameliyatı sonrası: Genellikle birkaç gün ile birkaç hafta arası
• Enfeksiyon veya tıkanıklık nedeniyle acil takıldıysa: Enfeksiyon tedavi edilip taş ameliyatı yapılana kadar
• Uzun süreli kullanımda (darlık, dış bası): Stentler belirli aralıklarla, genellikle birkaç ayda bir değiştirilir

Stentin ne zaman çıkarılacağı veya değiştirileceği taburculuk sırasında size bildirilir. Bu tarihi mutlaka not edin.

DJ stent nasıl çıkarılır?

• İpli stent: İp hafifçe çekilerek, muayenehane koşullarında birkaç saniye içinde çıkarılır.
• İpsiz stent: Lokal anestezik jel eşliğinde, idrar kanalından ilerletilen ince bir kamerayla (sistoskopi) birkaç dakikada çıkarılır.

Stent çıkarıldıktan sonra ilk saatlerde kısa süreli yan ağrısı ve idrarda hafif kan görülebilir; genellikle kendiliğinden geçer. Bol sıvı almak bu dönemi kolaylaştırır.

Unutulan DJ stent neden tehlikelidir?

DJ stent kalıcı olarak takılmak üzere tasarlanmamıştır. Planlanan süreden çok daha uzun süre kalan, yani unutulan stent ciddi sorunlara yol açabilir:

• Kabuklanma ve taş oluşumu: İdrardaki mineraller stentin yüzeyinde birikerek stentin çevresinde taş oluşturur.
• Tıkanma: Kabuklanan stent idrar akışını engelleyerek böbreği tıkayabilir.
• Tekrarlayan enfeksiyonlar
• Stentin kırılması veya parçalanması
• Böbrek fonksiyonlarında kayıp

Uzun süre unutulmuş bir stentin çıkarılması, bazen basit bir sistoskopi yerine birden fazla ameliyat gerektirebilir. Bu nedenle:

1. Stent çıkış veya değişim tarihini telefonunuza hatırlatıcı olarak kaydedin.
2. Taburculukta verilen stent bilgi belgesini saklayın.
3. Tarih yaklaştığında randevunuzu önceden alın.
4. Şehir değiştirdiyseniz veya başka bir hekime başvuruyorsanız stentiniz olduğunu mutlaka söyleyin.

DJ stent takılıyken hangi durumlarda hemen başvurmalı?

Şu belirtilerde beklemeden doktorunuza veya en yakın acil servise başvurun:

• 38 °C ve üzeri ateş, titreme
• Ağrı kesicilere rağmen geçmeyen şiddetli böğür ağrısı
• Hiç idrar yapamama veya idrar miktarında belirgin azalma
• Pıhtılı, yoğun ya da giderek artan kanama
• Stentin idrar yolundan dışarı çıkması veya ipli stentin ipinin kopması
• Durmayan bulantı ve kusma

Beklemeden başvurulması gereken diğer belirtiler için ürolojide acil durumlar, böğür ağrısını ayırt etmek için ise böbrek ağrısı nasıl anlaşılır yazılarımıza bakabilirsiniz.

Ne zaman üroloji uzmanına başvurmalı?

Stentiniz takılıyken şikâyetleriniz günlük yaşamınızı belirgin şekilde etkiliyorsa, stent çıkış tarihinizi bilmiyorsanız ya da tarih geçtiyse ve stentiniz hâlâ yerindeyse bir üroloji uzmanına başvurun. Ameliyat raporunuzu ve taburculuk belgelerinizi yanınızda getirmeniz değerlendirmeyi kolaylaştırır.

Op. Dr. Mücahit Kabar, Bursa Nilüfer’de Özel Medicabil Nilüfer Hastanesi ve Özel Jimer Hastanesi’nde hasta kabul etmektedir; Bursa dışından hastalar sorularını ve raporlarını 0541 622 54 82 numarasına WhatsApp üzerinden iletebilir. İletişim ve randevu bilgileri için tıklayabilirsiniz.